Şükran Günü: Kısa Bir Tarih

makale

Joshua J. Mark
Yazar: , Tercüme Eden: Batuhan Aksu
yayınlanan 25 Kasım 2020
X

İngilizce Orijinal Metin: Thanksgiving Day: A Brief History

Amerika Birleşik Devletleri'nin Şükran Günü tatilinin umumiyetle, 1621 sonbaharında Plymouth Kolonisi (daha sonra hacılar olarak anılacak olan) vatandaşları ve Wampanoag Konfederasyonu Yerli Amerikalıları tarafından kutlanan hasat bayramından ilham alındığı anlaşılmaktadır.

16. asırda İspanyollar tarafından ve 1610'da Virginia'daki Jamestown Kolonisi'nde, MS 1609'un "açlık zamanları" olarak bilinen devrin ardından Amerika'da daha erken şükran günü kutlamaları yapıldığına dair deliller olmasına rağmen, bunlar 1609'un "açlık zamanları" olarak tanınmamaktadır. “İlk Şükran Günü”, 1841'de editör Alexander Young tarafından, bilhassa Plymouth Kolonisi'nin vakanüvisleri William Bradford (1590-1657) ve Edward Winslow (1595-1655) tarafından Mourt's Relation (1622'de neşredildi) adlı Plymouth Kolonisi'nin kuruluşunun ilk yılındaki en erken çalışmada verilen 1621 hadisesinin hesabına atıfta bulunan bir mefhumdur.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Thanksgiving Dinner
Şükran Günü Yemeği
Karen Lee (CC BY-NC-ND)

Plymouth Kolonisi muzafferane bir şekilde kendisini tesis edip de ilk senelerinde mücadele ettikten sonra, Mourt's Relation İngiltere'ye geri taşındı ve Mayflower yolculuğunu müzakere eden Robert Cushman (1577-1625) tarafından neşredildi. Kitap, baskıdan çıkmadan önce ilk zaferi elde etmiş gibi göründü ama ancak 1841'de kamuoyuna duyurulabildi. Bradford'un 1621 olayına atıfta bulunan Of Plymouth Plantation adlı eseri 1856'da neşredildi, Henry Wadsworth Longfellow'un (1807-1882) popüler şiiri The Courtship of Miles Standish (1807-1882) 1858'de çıktı ve hepsi hacıların hikayesini daha da popüler hale getirdi.

MODERN TATİL KUTLAMASININ 100 YIL ÖNCE lokal OLARAK İDRAK EDİLMESİNE RAĞMEN ŞÜKRAN GÜNÜ AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'NİN TAMAMINDA ANCAK 1963 YILINDA RESMİ OLDU.

Sarah Josepha Hale (1788-1879), popüler zamanlı Godey's Lady's Book'un (1830-1878 arası neşredildi) yazarı ve editörü, 1846'da başlayan Şükran Günü'nün milli olarak kutlanması için kampanya yürüttü. Oturan her başkana tatilin kabul edilmesini müdafaa eden bir mektup yazdı, ama yalnızca Amerikan İç Savaşı (1861-1865) sırasında Başkan Abraham Lincoln (1861-1865'te vazifedeydi) tarafından milli teşvik vasıtası olarak 1863'te harekete geçti.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Lincoln'ün kararında, Hale'nin müdafaasıyla ahenkli olarak yukarıdaki neşriyat kanalı ve hacıların hikayesinin popülerliğinin tesiri altında kaldığı düşünülmektedir. Tatilin modern kutlaması, 100 yıl önce lokal olarak idrak edilmiş olmasına rağmen, Amerika Birleşik Devletleri'nde ancak 1963'te Başkan John F. Kennedy (1961-1963'te vazifedeydi) devrinde resmileştirildi.

Şükran Günü, şu anda, Amerika Birleşik Devletleri'nde sıklıkla arkadaşlar ve ailelerin büyük bir yemek etrafında bir araya gelerek, Amerikan futbolu maçlarına katılarak veya izleyerek idrak ettiği en popüler kutlamalardan biridir; hacılar ve onların Kızılderili misafirleri esas olarak faaliyet için fon ve dekorasyon fonksiyonu görürler, mamafih kutlamanın bu versiyonu oldukça yenidir ve umumiyetle ona ilham veren tarihi hadisenin hakikatlerini görmezden gelir.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Plymouth Kolonisi ve İlk Şükran Günü

Plymouth Kolonisi, maceracı tüccar Thomas Weston (1584-1647) tarafından kiralanan yahut onlara katılmaya davet edilen Püriten ayrılıkçılardan (hacılar) ve Anglikan yerleşimcilerden oluşan bir grup tarafından kuruldu. Virginia Şirketi, Virginia'da kârlı bir koloni kurmak için onlara Mayflower'ı kiraladı. Mamafih, Mayflower rotasından saptı ve yardım için güvenebileceklerini düşündükleri, halihazırda kurulmuş olan Jamestown kolonisinden çok uzakta, New England'a indi.

11 Kasım 1620'de Cape Cod kıyılarında demir atan Mayflower'ın 102 yolcusu kendi başlarına olduklarını, kışın çoktan başladığını, erzaklarının sınırlı olduğunu ve herhangi bir ekin dikmek için çok geç kaldıklarını anladılar. Yerli Amerikalılardan mısır saçaklarını çalarak, yiyeceklerin sunularak bırakıldığı mezarlara baskın düzenleyerek ve av gezileri yaparak hayatta kaldılar, lakin böyle olsa dahi, Aralık 1620 ile Mart 1621 arasında, yolcu ve mürettebatın %50'si yetersiz beslenme ve muhtelif hastalıklar yüzünden ölecekti.

Hayatta kalanları Mart 1621'de Kızılderili Samoset (1590-1653, Somerset olarak da bilinir) onlara karşı cesurca yürüyüp onları İngilizce olarak karşıladığında ve yine İngilizce bilen Tisquantum'la (daha iyi bilinen adıyla Squanto, 1585-1622) ve Wampanoag Konfederasyonu Ousamequin'in şefi (daha çok Massasoit unvanıyla bilinir, 1581-1661) ile tanıştırdığında kurtardı. Massasoit, Squanto'ya hacılarla kalmasını ve onlara nasıl hayatta kalacaklarını öğretmesini emretti.

Reklamları Kaldır

Advertisement

Squanto
Squanto
Internet Archive Book Images (CC BY-NC-SA)

1621 sonbaharında, Squanto'nun yardımıyla, kolonistler iyi bir mahsul getirebildiler ve en iyi avlanma sahaları ve balıkçılık akışları gösterildi. Kolonistler, o zamandan beri İlk Şükran Günü olarak tanımlanan bir hasat festivali ile bunu kutlamaya karar verdiler. Hadisenin anlatılışı umumiyetle Bilgin George F. Willison tarafından 1945 tarihli Saints and Strangers: Being the Lives of the Pilgrim Fathers & Their Families, with Their Friends and Foes (Azizler ve Yabancılar: Hacı Babaların ve Ailelerinin Hayatları, Dostları ve Düşmanları) kitabında sağlanan satırlar boyunca verilir. Bu eser Bradford ve Winslow'un önceki eserlerine kıyasla gevşek bir temele sahiptir:

Hasat şenliği günü yaklaşırken, dört adam su kuşlarını vurmaya gönderildi ve kumpanyaya bir hafta yetecek kadar yiyecekle geri döndüler. Massasoit katılmaya davet edildi ve kısa süre sonra geldi - doksan açgözlü cesurla! Bunlardan bazıları dışarı çıkıp beş geyiği paketlediğinde, kilerin üzerindeki yük biraz azaldı. Kaptan Standish askeri bir teftiş tertip etti, maharet ve talih oyunları vardı ve üç gün boyunca Hacılar ve misafirleri geyik eti, ördek kızartma, kızarmış kaz, istiridye ve diğer kabuklu deniz mahsulleri, etli yılan balıkları, beyaz ekmek, mısır ekmeği, pırasa ile beslendiler. Ve tatlı olarak yabani erik ve kuru meyvelerle birlikte su teresi ve diğer "sallet otları" - hepsi, Hacıların "çok tatlı ve güçlü" olarak methettiği - hem beyaz hem de kırmızı yabani üzümden yapılan şarapla yıkandı. Kumpanya, New England'daki bu ilk Şükran Günü ziyafetinde, kayıtlarda adı geçmese de, ormandaki ayak hızları Hacıları sürekli hayrete düşüren uzun bacaklı "hindiler"den (Turkies) bazılarının tadını çıkarmış olabilir. (189)

İlk Şükran Günü'nün hikayesi başlangıçta yalnızca iki kaynaktan gelir: detaylı bir açıklama veren Bradford ve Winslow'un Mourt's Relation'ı ve hadiseye daha umumi terimlerle gönderme yapan Bradford'un Plymouth Plantation'u. Bradford şöyle yazıyor:

Şimdi (1621 sonbaharı) onlar (hacılar) sahip oldukları küçük hasatta toplanmaya ve evlerini kışa hazırlamaya, iyileşmiş, sıhhatli, kuvvetli ve bol erzaklı olarak başladı; çünkü bazıları evden uzaktaki işlerde bu şekilde çalıştırılırken, diğerleri morina, levrek ve diğer balıkları avlamakla meşguldü, onlar her ailenin payına düşeni aldı. Bütün yaz istek yoktu. Ve şimdi, kış yaklaşırken, yabani kümes hayvanları gelmeye başladı [ve] geyik etinin yanı sıra bol miktarda yabani hindi de aldılar. (Kitap II. Bölüm 2)

Artık hasat zamanı gelmişti ve sonra kıtlık yerine Tanrı onlara bolluk verdi ve şeylerin yüzü, Tanrı'yı ​​kutsadıkları birçoklarının kalplerini sevindirecek şekilde değişti. Ve hususi dikimlerinin tesiri iyi görülüyordu, çünkü herkesin öyle veya böyle, seneyi getirmesi oldukça iyi oldu ve daha kabiliyetli ve daha çalışkan bazılarının tasarruf etmesi ve başkalarına satması gerekiyordu, aslında, hayır. Umumi kıtlık yahut yokluk, o zamandan beri, bu güne kadar bunların arasında olmuştur. (Kitap II. Bölüm 4)

Reklamları Kaldır

Advertisement

The First Thanksgiving
İlk Şükran Günü
GPA Photo Archive (CC BY-NC)

Bradford'un çalışmasının bazı versiyonları, “Tanrı'yı kutsadıkları” yerine veya sonrasında “bir şükran günü ayırdılar” satırını ilave eder, lakin bu, bir editör tarafından daha sonra ilave edilmiş gibi gözüküyor. Faaliyetin Mourt's Relation'dan ilk versiyonu, teşekkür etmek için bir tatilin kurulmasından bahsetmiyor:

Mahsulümüz toplandıktan sonra valimiz, emeklerimizin meyvesini toplayınca hususi bir şekilde birlikte sevinelim diye dört adamını kümes hayvanlarına gönderdi. Bir günde dördü, az bir yardımla, kumpanyaya neredeyse bir hafta hizmet ettikleri kadar kümes hayvanını öldürdü. O sırada, diğer eğlencelerin yanı sıra, silahlarımızı kullandık, Kızılderililerin çoğu aramıza geldi ve geri kalanlar arasında en büyük kralları Massasoit, üç gün boyunca ağırladığımız ve ziyafet verdiğimiz doksan kadar adamla birlikte dışarı çıktı. Kızılderililer, plantasyona getirip valimize, kaptana [Myles Standish] ve diğerlerine hediye ettikleri beş geyiği öldürdü. (82)

Bradford, yüksek ihtimalle ziyafetin bir parçası olarak servis edilen hindilerden bahseder, lakin birincil belgelerde Willison tarafından sağlanan gibi bir menü yoktur ve kızılcıklar muhtemelen yakındaki sulak alanlarda yetişmesine rağmen, hiçbir şey bunların hasat edildiğini göstermez. Ayrıca yerleşimde fırın, tereyağı ya da ekmeklik buğday olmadığı için börek, balkabağı ya da başka bir şey de yoktu. Bununla birlikte, Willison'ın yukarıdaki pasajına rutin olarak bağlı olan Birinci Şükran Günü hikayesinin en göze batan yanlış sunuluşu, Wampanoag Yerli Amerikalılarının ziyafete davet edilmiş olmasıdır; birincil vesikaların hiçbiri bunu hiçbir şekilde sunmaz.

1621 yılının Mart ayında, koloninin ilk valisi John Carver (1584-1621), Massasoit ile diğer şartların yanı sıra müdafaada karşılıklı yardım sözü veren bir sulh antlaşması imzaladı. Bradford ve Winslow, Mourt's Relation'da, Massasoit ve muharipleri gelmeden hemen önce silahlarını ateşleyen kolonistlerden (“silahlarımızı kullandık”) bahseder ve bu sebeple, onların tüfeklerin sesine cevaben gelmeleri antlaşmanın şartlarıyla alakalı olarak daha muhtemeldir.

Yerli Amerikan Görüşü

17. YÜZYIL KOLONİSTLERİ, YERLİ AMERİKAN KÖYLERİNE YAPILAN taarruzlardan ÖNCE VE SONRA bİRÇOK ŞÜKRAN GÜNÜ İLAN ETTİLER.

İkinci bir hasat festivalinden Bradford tarafından (yukarıda Of Plymouth Plantation'dan 2. kitap, 4. bölümde verilmiştir) 1623'te bahsedilmiştir, lakin başka bir hasat şenliğinden söz edilmez. Mourt's Relation ve Winslow'un bir başka eseri, Good News from New England (New England'dan İyi Haber) (1624'te neşredildi), daha fazla İngilizin Kuzey Amerika'ya göçünü teşvik etti. 1630-1636 arasında, 20.000'den fazla İngiliz müstemlekeci, Büyük Göç olarak bilinen hadiseyle geldi. Carver ve Massasoit arasında 1621'de imzalanan anlaşma, 1621'den Massasoit'in 1661'deki ölümüne kadar onurlandırıldı, lakin daha sonra sömürgeciler ve Yerli Amerikalılar arasında yapılanlar böyle değildi. Yerli Amerikalılar ya topraklarından sürüldüler yahut - isteyerek veya istemeyerek - müstemlekecilere toprak sattılar ve daha sonra iç bölgelere taşındılar.

New England'ın yaygın kolonizasyonu ve daimi toprak gaspı, Pequot kabilesinin kolonizasyona ve miraslarının yok edilmesine direnmesiyle nihayet 1636-1638 Pequot Savaşı ile neticelendi. Pequotlar yenildi, birçoğu savaşta veya sonrasında öldürüldü ve hayatta kalanlar köle olarak satıldı. Plymouth Kolonisi değil, Massachusetts Bay Kumpanyası'nın müstemlekecileri, zaferleri için bir şükran günü ilan etti; bu, günümüz Yerli Amerikalıları tarafından çoğu kez bir Matem Günü ve onun akisleri olarak müşahede edilen Şükran Günü tatilinin temeli olarak yorumlandı. Akademisyen Yvonne Wakim Dennis, Kızılderili görüşünü şöyle hülasa ediyor:

Milli Şükran Günü kutlamaları büyük ölçüde mitler ve yanlış bilgilerle doludur. Popüler Amerikan folkloru, “ilk Şükran Günü”nün pastoral bir festival olduğunu ileri sürer. Bayramın bir daha tekrarlanmadığını ve Şükran Günü'nün uydurulmuş bir bayram olduğunu göz ardı eden bu efsane, pek çok gerçekle çelişmektedir. Hikaye, bir Yerli insanın kış için mısır deposunu yağmalayan ve bazı mezarlar açan Hacıları görmezden gelir; yiyeceklerin çoğunu getiren Wampanoag'ı görmezden gelir; Wampanoag'ı kafirler ve vahşiler olarak gören Hacıları görmezden gelir; ve üç günlük faaliyete “Şükran Günü” bile demeyen Hacıları görmezden gelir. Şükran günü törenleri, neredeyse tüm Yerli milletleri, 1621'deki “Şükran Günü”nden çok önce kurulmuş olan, Yaradan'a şükretme ritüelleri olduğu gerçeğini göz ardı eder. (58)

Zamanın New England müstemlekecileri ve daha sonra muhacir yazarlar, Kızılderili kültürüne veya kendilerine meydan okuyan anlatılara çok az alaka duyuyorlardı ve bu sebeple Bradford'un ve Winslow'un izahlarındaki detaylar değiştirildi ve Kızılderili görüşleri göz ardı edildi. 17. yüzyılın kolonistleri, bilhassa Kral Philip'in Savaşı (1675-1678) esnasında, Kızılderili köylerine yapılan taarruzlardan önce ve sonra birçok gün şükran günü ilan ettiler ve bu, günümüzde Kızılderili kabileleri tarafından bir sebep olarak sık sık dile getiriliyor: Şükran Günü'nü kutlamak yerine yas tutarak müşahede etmek. 19. yüzyıldan önce, erken kolonistlerin soyundan gelenlerin kendileri de tatili çeşitli şekillerde idrak etmiş görünüyorlar.

Gelişmeler ve Modern Kutlamalar

Mourt's Relation ve Of Plymouth Plantation, yalnızca sırasıyla 1841 ve 1856'de kamuya açık hale geldi ve bu sebeple, Tanrı'ya ibadet ve medhetme için ciddi bir gün olan 1777'deki Birinci Milli Şükran Günü Beyannamesi'nde hiçbir rol oynamadı. Şükran Günü, 18 Aralık 1777 Perşembe günü olarak belirlendi ve insanların oruç tuttuğu, günahların bağışlanması için dua ettiği ve emek ve eğlenceden kaçındığı Püriten Aşağılama Günü modelini takip etti. Bu Şükran Günü anması, mevcut çağda tatili kutlayan çoğu Amerikalı için tanınmaz olacaktır.

Bradford ve Winslow tarafından verilen ve daha sonra Longfellow ve diğerleri tarafından geliştirilen hacı anlatısının popülaritesi, 19. yüzyılın ortalarında kolektif Amerikan muhayyilesi üzerinde mühim bir tesir yaratmıştı; bu sebeple Sarah Josepha Hale'in Başkan Lincoln'e tavsiyesi, Şükran Günü'nün milli çapta tanınması için önceki teşebbüslerden daha ciddiye alındı.

Sarah Josepha Hale
Sarah Josepha Hale
James Reid Lambdin (Public Domain)

Hale, zamanının en popüler yazarlarından biriydi ve aynı zamanda kadın haklarını müdafaadan, kedilerin statüsünü faydacı haşere kontrolünden şımartılmış evcil hayvanlara yükseltmekten ve Noel kutlamalarının merkezinde bir ağaç budama ananesini teşvik etmekten de mesuldu. Şöhretine ve nüfuzuna sahip bir kadının, yazdığı başkanlar onun iddialarına daha açık davranmış olsaydı, Şükran Günü'nü müdafaa etmesinde daha önce başarılı olurdu; bu ancak Amerikan halkının hacıların hikayesini, 1621 hadisesini, temel bir mit olarak benimsemesinden sonra mümkün oldu.

Lincoln'ün 1863'te 4 Kasım Perşembe gününü milli bayram ilan etmesinden sonra bile, Şükran Günü Birliğin her eyaletinde kutlanmadı, bilhassa güney eyaletlerinde değil ve geniş çapta müşahede edilmesine rağmen, tatil ABD hükümetinden çok az destek aldı. 1963 yılında John F. Kennedy idaresine kadar: bazı açılardan Lincoln zamanına benzer bir sosyal huzursuzluk ve çatışma zamanında. Lincoln'ün kararnamesi gibi, Kennedy'nin ilanı da Amerikalılar arasında birliği ve karşılıklı anlayışı teşvik etme çabasıydı.

Netice

1621 hadisesi, asri zamanlarda Şükran Günü tatili için ilham kaynağı olarak anılsa da, Kennedy'nin ilanına kadar ve dahil olmak üzere şükran günü kutlamaları, Amerika Birleşik Devletleri'nde teşvik ve idrak edildi. 17. asırda, Kızılderililere karşı bir askeri harekattan önce veya sonra Tanrı'ya şükretmek için şükran günleri kararlaştırıldı, 18. yüzyılda, aynı sebeple, ancak şimdi zafer ümidiyle Kongre tarafından kararlaştırıldı. İngilizler üzerinde, 19. yüzyılda bir iç savaş sırasında birliği teşvik etme teşebbüsüydü ve 20. yüzyılda aynı gayeye hizmet etmeye çalıştı.

Lakin toprakları, lisanları ve kültürleri sistematik olarak ellerinden alınan Yerli Amerikalılar için Şükran Günü'nün birlikle hiçbir alakası yoktur ve İngilizlerin binlerce yıldır işgal ettikleri toprakların fethini ve düpedüz hırsızlığını kutlamak olarak anlaşılır. Günümüzdeki Yerli Amerikalılar, ister kamuya açık nümayişler ister hususi ritüeller vasıtasıyla, bu günü 17. yüzyılda Kuzey Amerika'ya gelen muhacirlerin torunlarından oldukça farklı bir şekilde idrak ediyorlar.

Birçok Amerikalı için tatil, artık aile ve arkadaşlar arasında büyük bir ziyafet ve spor aktivitelerine bir tür katılım ile tanımlanıyor. Başkaları için ya da aynısı için, Şükran Günü, tatil alışveriş sezonunun başlangıç ​​silahından biraz daha fazlasıdır ve İlk Şükran Günü'nün hacılar ve Kızılderilileri yalnızca masanın etrafında ve vitrinlerde dekorasyon fonksiyonunu görür.

Bununla birlikte, 1621'de, muzafferane ayinlerin motivasyonu ne olursa olsun, üç gün boyunca İngiliz sömürgecilerin ve aynı lisanı bile paylaşmayan Kızılderili komşularının, yiyecek ve içecek üzerinde birbirlerinin arkadaşlığından zevk aldıkları beyan edildi. Tatilin daha sonraki enkarnasyonları hadisenin icat edilmiş yönlerine dayansa ve bu müşahede günümüzde birçok kişiye ne kadar alaycı görünse de, bu ilk hadise ve sembolize ettiği vaat, arzu edilecek bir şey olarak hala kutlanmaya değer: Çok kısa bir süre için ve ihanete uğramadan önce, birlikte barış içinde yaşamanın bir yolunu bulan farklı kültürlerden, değerlerden ve gayelerden insanlar arasındaki gerçek birliğin zamanı.

Çevirmen Hakkında

Batuhan Aksu
Batuhan, Boğaziçi Üniversitesi'nde lisans tarih öğrencisi. Erasmus programına katılarak Manchester Üniversitesi'nde aynı bölümde okudu. Edebiyat ve felsefe okumalarından da büyük bir keyif alıyor.

Yazar Hakkında

Joshua J. Mark
Bağımsız bir yazar ve önceden yarı zamanlı olarak Marist Koleji, New York'ta Felsefe Profesörü olarak çalıştı. Joshua J. Mark, Yunanistan'da ve Almanya'da yaşadı, Mısır'da uzun süre dolaştı. Kolej eğitiminde verdiği mevzular arasında tarih, yazı, edebiyat ve felsefe bulunuyor.

Bu Çalışmayı Alıntıla

APA Style

Mark, J. J. (2020, Kasım 25). Şükran Günü: Kısa Bir Tarih [Thanksgiving Day: A Brief History]. (B. Aksu, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-1646/sukran-gunu-ksa-bir-tarih/

Chicago Style

Mark, Joshua J.. "Şükran Günü: Kısa Bir Tarih." Çevrildi Batuhan Aksu. World History Encyclopedia. Son düzenleme Kasım 25, 2020. https://www.worldhistory.org/trans/tr/2-1646/sukran-gunu-ksa-bir-tarih/.

MLA Stili

Mark, Joshua J.. "Şükran Günü: Kısa Bir Tarih." Çevrildi Batuhan Aksu. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 25 Kas 2020. Web. 26 Oca 2022.