Τορτσέλλο – Ακολουθώντας τους πρώτους εποίκους της ενετικής λιμνοθάλασσας

Άρθρο

Wanda Marcussen
από , μεταφρασμένο από Athanasios Kioufentzoglou
που δημοσιεύτηκε στο 13 November 2019
X
translations icon
Διαθέσιμο σε άλλες γλώσσες: Αγγλικά

Η Βενετία ήταν μια από τις πιο ισχυρές θαλάσσιες αυτοκρατορίες στη ιστορία. Τώρα είναι ένα κορυφαίο τουριστικό αξιοθέατο που πρέπει να επισκεφτεί όποιος ενδιαφέρεται για την ιστορία και τις διαπολιτισμικές επιρροές. Χιλιάδες άνθρωποι έλκονται από αυτήν τη γραφική πόλη για να δουν τα κανάλια, να κάνουν βόλτες με γόνδολες, να δοκιμάσουν νόστιμο ιταλικό φαγητό και, φυσικά, να επισκεφθούν την πλατεία του Αγίου Μάρκου (Piazza San Marco), τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου (Basilica di San Marco) και το Παλάτι των Δόγηδων . Εδώ μπορείτε να βυθιστείτε στην ιστορία, την τέχνη και την αρχιτεκτονική.

Πολλοί επισκέπτες λαχταρούν να μάθουν για τη Βενετία στο αποκορύφωμα της δύναμής της, ιδιαίτερα το πολιτικό της σύστημα, τις ισχυρές οικογένειες και τον εντυπωσιακό στόλο της πόλης. Λίγοι όμως επιδιώκουν να μάθουν για την προέλευση αυτής της πόλης που χτίστηκε στη μέση μιας λασπώδους λιμνοθάλασσας.

Wall at the Museo di Torcello
Τοίχος στο Μουσείο του Τορτσέλο
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Όσοι επιθυμείτε να μάθετε για την προέλευση της Βενετίας και να ανακαλύψετε περισσότερα για τους πρώτους εποίκους της ενετικής λιμνοθάλασσας - ποιοι ήταν και γιατί άρχισαν να εγκαθίστανται σε αυτήν την (εκ πρώτης όψεως) παράλογη τοποθεσία - πρέπει να κάνετε ένα ημερήσιο ταξίδι στο γοητευτικό νησί του Τορτσέλο. Το Τορτσέλλο είναι προσβάσιμο με καραβάκι από τη Βενετία και ήταν η πρώτη κατοικημένη τοποθεσία στη λιμνοθάλασσα που χρονολογείται από το 400 - 500 π.Χ.. Μπορείτε να μελετήσετε ίχνη αυτών των πρώτων εποίκων και να επισκεφθείτε το μουσείο και τις εκκλησίες που εξακολουθούν να αποτελούν αποδείξεις του εμπορικού λιμανιού που κάποτε άκμαζε σε αυτό το σχεδόν εγκαταλελειμμένο νησί.

Οι πρώτοι έποικοι

Η ενετική λιμνοθάλασσα βρίσκεται στην ακτή της βορειοανατολικής Ιταλίας, στο μυχό της Αδριατικής Θάλασσας. Πιστεύεται ότι η λιμνοθάλασσα κατοικήθηκε για χιλιετίες από πλανόδιους ψαράδες και εργάτες αλατιού, πριν οι άνθρωποι αρχίσουν να μετακινούνται στο νησί και να ιδρύουν πόλεις. Οι πρώτοι μόνιμοι έποικοι έφτασαν κατά την εποχή της πτώσης της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (5ος αιώνας μ.Χ.). Οι κάτοικοι του ηπειρωτικού Αλτίνουμ (σύγχρονο Αλτίνο) και άλλων ρωμαϊκών πόλεων αναζητούσαν ασφάλεια στα ελώδη νησιά της λιμνοθάλασσας από τους εισβολείς στρατούς των Ούννων και των Λομβαρδών που κατέλαβαν σταδιακά μεγάλο μέρος της ιταλικής ηπειρωτικής χώρας κατά τον 5ο και 6ο αιώνα μ.Χ.

Στην ακμή του, πιστεύεται ότι το νησί κατοικήθηκε από περίπου 20.000 άτομα και ήταν ισχυρότερο εμπορικό κέντρο από τη νεότερη αδερφή του, τη Βενετία.

Οι Ούννοι έφτασαν τον 5ο αιώνα μ.Χ., ενώ (σύμφωνα με την παράδοση) οι Λομβαρδοί ξεκίνησαν την εισβολή τους στη βόρεια Ιταλία το 568 μ.Χ.. Οι νέοι κάτοικοι του νησιού εγκαταστάθηκαν στα νησιά Τορτσέλλο, Μπουράνο, Μουράνο, Ματσόρμπο, Αμμιάνο και Κοσταντσιάκο. Αυτά τα νησιά βρίσκονταν υπό την εξουσία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και οι τοπικές αρχές μετακινήθηκαν στα νησιά όταν οι Λομβαρδοί απέκτησαν τον έλεγχο της ηπειρωτικής χώρας μετά την κατάκτηση του Οντέρζο το 641 μ.Χ.

Οι θρησκευτικές αρχές μεταφέρθηκαν και αυτές στα νησιά την ίδια περίοδο και ο Επίσκοπος του Αλτίνο Παύλος μετέφερε την έδρα της επισκοπής στο Τορτσέλο το 638 μ.Χ.. Έφερε μαζί του και πολλά από τα πιο σημαντικά λείψανα και θρησκευτικά κειμήλια, συμπεριλαμβανομένων των λειψάνων του Αγίου Ηλιόδωρου του Αλτίνο (332 - 390 μ.Χ.). Αυτή την περίοδο χτίστηκαν πολλά θρησκευτικά κτίρια στο νησί. Λίγα από αυτά διατηρούνται, αλλά η παλαιότερη εκκλησία σε ολόκληρη τη λιμνοθάλασσα - ο καθεδρικός ναός της Σάντα Μαρία Ασσούντα, που χτίστηκε τον 7ο αιώνα μ.Χ. - εξακολουθεί να χρησιμοποιείται και είναι επισκέψιμος.

Santa Fosca Church, Torcello
Εκκλησία της Σάντα Φόσκα, Torcello
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Το Τορτσέλλο άκμασε ως εμπορικό λιμάνι από τον 7ο αιώνα μ.Χ. όταν μεγάλο μέρος της εμπορικής του δραστηριότητας βασίστηκε στο εμπόριο αλατιού. Στην ακμή του, πιστεύεται ότι το νησί κατοικήθηκε από περίπου 20.000 άτομα και ήταν ισχυρότερο εμπορικό κέντρο από τη νεότερη αδερφή του, τη Βενετία. Η ανάπτυξη σταμάτησε κατά τη διάρκεια του 11ου αιώνα μ.Χ. όταν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και του εμπορίου συγκεντρώθηκε και μετακινήθηκε στη Βενετία. Ο αριθμός των κατοίκων στο Τορτσέλλο μειώθηκε ακόμη περισσότερο τον 14-15ο αιώνα μ.Χ. Τα γεμάτα λάσπη κανάλια και η ελονοσία θεωρείται ότι προκάλεσαν την παρακμή του, κάποτε ακμάζοντος, νησιού που είχε εξέχουσα θέση στη λιμνοθάλασσα. Με την παρακμή του Τορτσέλο, πολλοί από τους κατοίκους του μετακόμισαν στα γειτονικά νησιά και η επισκοπή μεταφέρθηκε στο Μουράνο το 1689 μ.Χ.. Η πόλη της Βενετίας αναπτύχθηκε σταδιακά από το σχηματισμό της Δημοκρατίας της Βενετίας το 697 μ.Χ. έως τον Μεσαίωνα και έγινε η αδιαμφισβήτητη θαλάσσια δύναμη στη λιμνοθάλασσα και σε μεγάλο μέρος της Μεσογείου.

Τορτσέλλο

Φτάνοντας στο Τορτσέλλο με τη δημόσια συγκοινωνία, θα αποβιβαστείτε στην αποβάθρα του Βαπορέτο. Από εδώ, θα χρειαστούν μερικά λεπτά με τα πόδια για να φτάσετε στο μικρό ιστορικό κέντρο του νησιού. Ο όμορφος περίπατος δίνει στον επισκέπτη μια πολύ ωραία πρώτη εντύπωση για το ειδυλλιακό νησί. Θα περπατήσετε κατά μήκος ενός από τα λίγα εναπομείναντα κανάλια του Τορτσέλλο και θα περάσετε από τη Γέφυρα του Διαβόλου (Ponte del Diavolo). Αυτή η γέφυρα είναι μία από τις δύο γέφυρες στη λιμνοθάλασσα που εξακολουθούν να μην έχουν προστατευτικό κιγκλίδωμα. Στη βόλτα σας, θα περάσετε επίσης από πολλά δελεαστικά εστιατόρια, τα οποία είναι δημοφιλή στους ντόπιους Βενετούς που επιδιώκουν να ξεφύγουν από τις τουριστικές μάζες της πόλης.

Torcello Canal
Κανάλι Τορτσέλο
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Το «κέντρο» του Τορτσέλο είναι μια σκιά του πρώην εμπορικού λιμανιού, αλλά υπάρχουν ακόμα πολλά να εξερευνήσετε ανάμεσά τους και ένα ωραίο μουσείο, όπου μπορείτε να θαυμάσετε διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα και έργα τέχνης. Στο δρόμο σας προς το μουσείο θα δείτε και έναν πέτρινο θρόνο. Σύμφωνα με το θρύλο, ο «Θρόνος του Ατίλα» ανήκε στον βασιλιά των Ούννων (434 - 453 μ.Χ.), αλλά αυτό το αμφισβητούν και το απορρίπτουν οι περισσότεροι ιστορικοί. Οι επισκέπτες, ωστόσο, εξακολουθούν να γοητεύονται από τον μυστηριώδη θρόνο και τους θρύλους που τον περιβάλλουν. Μπορείτε να καθίσετε στο θρόνο και να φαντάζεστε πώς θα ήταν η ζωή του Αττίλα ή οποιουδήποτε από τους πρώτους κατοίκους του Τορτσέλλο κατά την περίοδο της μετανάστευσης (περίπου 300 - 700 μ.Χ.), όταν εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της λιμνοθάλασσας.

Στο μουσείο μπορείτε να θαυμάσετε ευρήματα και διάφορα αντικείμενα από τη μακρά ιστορία του νησιού. Ένα από τα παλαιότερα ευρήματα από το νησί και την περιοχή της Βενετίας είναι ένα αγγείο που χρονολογείται από τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ.. Όπως αναφέρθηκε, δεν υπήρχε μόνιμος οικισμός πριν από την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά οι άνθρωποι που ζούσαν στην ακτή και γύρω από τη λιμνοθάλασσα πιστεύεται ότι ήταν εξοικειωμένοι με τα νησιά και περνούσαν αρκετό χρόνο εδώ πολύ πριν την εγκατάσταση των μόνιμων εποίκων.

Attila’s Throne
Θρόνος του Αττίλα
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Στο αρχαιολογικό τμήμα, υπάρχουν επίσης ευρήματα από την περιοχή του Αλτίνο. Εδώ μπορείτε να δείτε αντικείμενα που σχετίζονται με ταφές, αγάλματα από τον 2ο και 3ο αιώνα μ.Χ. καθώς και ελληνικά αγάλματα και αναθηματικά από το 400-300 π.Χ., αιγυπτιακά αγάλματα από 800-600 π.Χ. και αρκετά Ετρουσκικά αντικείμενα. Το τμήμα που αφορά την αρχαιότητα είναι μια μικρή συλλογή, αλλά είναι ωστόσο γεμάτο με όμορφα και ενδιαφέροντα αντικείμενα που συμβάλλουν να τοποθετήσουμε ιστορικά τον οικισμό στην κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Μεσογείου κατά την αρχαιότητα και τον Πρώιμο Μεσαίωνα (5ος - 10ος αιώνας π.Χ.). Στο τμήμα του Μεσαίωνα και των νεότερων χρόνων, υπάρχει μια συλλογή από θρησκευτικά αντικείμενα και όμορφα έργα τέχνης, καθώς και έγγραφα και άλλα ευρήματα που δείχνουν την κοινωνική ζωή και πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.

Ο καθεδρικός ναός της Σάντα Μαρία Ασσούντα, ρυθμού βασιλικής, ιδρύθηκε το 639 μ.Χ.

Αφού επισκεφθείτε το μουσείο, πρέπει να περπατήσετε λίγο προς τη μικρή πλατεία για να επισκεφθείτε τον καθεδρικό ναό της Σάντα Μαρία Ασσούντα (Santa Maria Assunta), ο οποίος, όπως αναφέρθηκε, είναι το παλαιότερο κτίριο στην ενετική λιμνοθάλασσα. Υπάρχει δυνατότητα να αγοράσετε ένα εισιτήριο που σας επιτρέπει την είσοδο σε όλους τους χώρους γύρω από τη μικρή πλατεία. Έτσι, αφού αγοράσετε το εισιτήριό σας στο μουσείο, μπορείτε να μπείτε στον καθεδρικό ναό και στο κωδωνοστάσιο. Ο καθεδρικός ναός της Σάντα Μαρία Ασσούντα, ρυθμού βασιλικής, ιδρύθηκε το 639 μ.Χ., αλλά η εκκλησία που μπορείτε να επισκεφθείτε σήμερα κατασκευάστηκε κυρίως στις αρχές του 11ου αιώνα μ.Χ.. Ωστόσο, ο όμορφος μαρμάρινος άμβωνας προέρχεται από την αρχική εκκλησία του 7ου αιώνα μ.Χ.. Η βασιλική είναι επίσης διάσημη για τα λαμπερά βυζαντινά μωσαϊκά που χρονολογούνται από τον 11ο αιώνα μ.Χ.. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το μωσαϊκό της Παναγίας με τον Χριστό στην κεντρική αψίδα.

Main Apse Mosaic, Church of Santa Maria Assunta, Torcello
Κύρια αψίδα μωσαϊκό, Εκκλησία της Σάντα Μαρία Assunta, Torcello
Remi Mathis (CC BY-NC-SA)

Δίπλα στη Βασιλική βρίσκεται ο Ναός Σάντα Φόσκα (Santa Fosca). Αυτήός ο ναός χτίστηκε κατά τον 11ο και 12ο αιώνα μ.Χ., και η βάση της είναι ρυθμού σταυροειδούς. Δεν είναι τόσο εντυπωσιακός όσο ο γειτονικός ναός, αλλά είναι όμορφος με κιονοστοιχίες και βυζαντινό εσωτερικό. Πίσω από τον καθεδρικό ναό και την εκκλησία, υπάρχει ένα μονοπάτι που θα σας οδηγήσει στο κωδωνοστάσιο. Αν θέλετε να απολαύσετε την υπέροχη θέα προς τη λιμνοθάλασσα, μπορείτε να ανεβείτε στο κωδωνοστάσιο - αλλά προσέξτε τα βήματά σας καθώς ανεβαίνετε, καθώς το πέρασμα είναι στενό και απότομο. Βλέποντας τη λιμνοθάλασσα από αυτό το σημείο, με το Μπουράνο αρκετά κοντά και τη Βενετία στο βάθος, μπορείτε να φανταστείτε πώς θα ήταν η θέα στην εποχή της ακμής της βενετικής δημοκρατίας, με μεγαλοπρεπή παλάτια, εκκλησίες και μοναστήρια που περιβάλλονταν από πολλά κανάλια και εμπορικά πλοία στα ρηχά νερά της λιμνοθάλασσας.

Venetian Lagoon
Λιμνοθάλασσα της Βενετίας
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Τα άλλα νησιά & η συγκοινωνία με τη Βενετία

Το Τορτσέλλο δεν αξίζει να το επισκεφτείτε μόνο για την ιστορική του σημασία και τα συναρπαστικά αξιοθέατά του αλλά και για το όμορφο και γαλήνιο τοπίο του. Πριν φύγετε, σκεφτείτε να κάνετε μια βόλτα στο νησί ή/και να απολαύσετε ένα υπέροχο γεύμα σε ένα από τα πολλά ωραία εστιατόρια, με αυθεντική ιταλική (φυσικά) κουζίνα, απολαμβάνοντας την ατμόσφαιρα. Το πιο διάσημο εστιατόριο είναι το Locanda Cipriani, δημοφιλές μεταξύ διασημοτήτων, τουριστών και ντόπιων. Καθίστε στον όμορφο κήπο του εστιατορίου και απολαύστε τη θέα στην εκκλησία και τον καθεδρικό ναό πίνοντας ένα ποτήρι κόκκινο κρασί.

Church of Santa Maria Assunta, Torcello
Εκκλησία της Σάντα Μαρία Assunta, Torcello
Riccardo Speziari (CC BY-NC-SA)

Εναλλακτικά, υπάρχουν επίσης πολλά ωραία εστιατόρια και στα άλλα νησιά της λιμνοθάλασσας. Εάν θέλετε να συνδυάσετε το ταξίδι σας με επίσκεψη σε μερικά από τα άλλα νησιά, θα πρέπει σίγουρα να επισκεφθείτε και το Μπουράνο, το πολύχρωμο νησί που φημίζεται για τη μακρά παράδοση της δαντέλας και το Μουράνο, το πιο δημοφιλές από τα νησιά όπου μπορείτε να πάρετε μια ιδέα για την τέχνη του φυσήματος γυαλιού.

Burano
Μπουράνο
Wanda Marcussen (CC BY-NC-SA)

Μπορείτε να φτάσετε στο Τορτσέλο και στα άλλα νησιά είτε με τη δημόσια συγκοινωνία είτε με οργανωμένες ξεναγήσεις. Εάν επιθυμείτε να ταξιδέψετε με το Βαπορέτο, μπορείτε να φύγετε από τις στάσεις στο Fondamenta Nuovo με τη γραμμή 12 ή μπορείτε να πάρετε τη γραμμή 14 από το San Zaccaria στο Μπουράνο και να αλλάξετε εκεί στη γραμμή 9 για το Τορτσέλλο. Η διαδρομή μεταξύ Μπουράνο και Τορτσέλλο διαρκεί πέντε λεπτά και το Βαπορέτο αναχωρεί κάθε μισή ώρα έως τις 8:30 μ.μ. Η διαδρομή με το πλοίο από τη Βενετία στο Τορτσέλλο ή στο Μπουράνο διαρκεί περίπου 50 λεπτά. Μπορείτε επίσης να νοικιάσετε ένα ιδιωτικό σκάφος, το οποίο θα σας δώσει περισσότερη ελευθερία να μετακινηθείτε στα νησιά σύμφωνα με τις επιθυμίες σας.

Βιβλιογραφία

σχετικά με το μεταφραστή

Athanasios Kioufentzoglou
I have a Degree from the Department of History and Archaeology, Faculty of Philosophy by the Aristotle University of Thessaliniki. I have been an educator in secondary school since 2002 teaching History, Greek Language and Literature.

σχετικά με το συγγραφέα

Wanda Marcussen
Wanda has studied International Relations with specialization in History at The University of Oslo, and is currently studying for her Master's degree in Environmental History at Trinity College Dublin.

Αναφέρετε αυτή την εργασία

Στυλ APA

Marcussen, W. (2019, November 13). Τορτσέλλο – Ακολουθώντας τους πρώτους εποίκους της ενετικής λιμνοθάλασσας [Torcello – Tracing the First Settlers of the Venetian Lagoon]. (A. Kioufentzoglou, Μεταφραστής). World History Encyclopedia. Ανακτήθηκε από https://www.worldhistory.org/trans/el/2-1473/

Στυλ Σικάγο

Marcussen, Wanda. "Τορτσέλλο – Ακολουθώντας τους πρώτους εποίκους της ενετικής λιμνοθάλασσας." Μεταφράστηκε από Athanasios Kioufentzoglou. World History Encyclopedia. Τελευταία τροποποίηση November 13, 2019. https://www.worldhistory.org/trans/el/2-1473/.

Στυλ MLA

Marcussen, Wanda. "Τορτσέλλο – Ακολουθώντας τους πρώτους εποίκους της ενετικής λιμνοθάλασσας." Μεταφράστηκε από Athanasios Kioufentzoglou. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 13 Nov 2019. Ιστοσελίδα. 17 May 2022.